{"id":637,"date":"2020-05-09T10:38:46","date_gmt":"2020-05-09T10:38:46","guid":{"rendered":"http:\/\/maliwojownicy.org\/?page_id=637"},"modified":"2026-04-07T12:33:34","modified_gmt":"2026-04-07T10:33:34","slug":"organizm-wczesniaka","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/maliwojownicy.org\/index.php\/wyzwania-i-codziennosc\/wczesniaki\/organizm-wczesniaka\/","title":{"rendered":"Organizm wcze\u015bniaka"},"content":{"rendered":"\n

Organizm wcze\u015bniaka<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Organizm wcze\u015bniaka jest niezwykle delikatny i wci\u0105\u017c intensywnie si\u0119 rozwija, dlatego wymaga szczeg\u00f3lnej uwagi i zrozumienia. W tej cz\u0119\u015bci znajdziesz przyst\u0119pnie wyja\u015bnione informacje o funkcjonowaniu poszczeg\u00f3lnych uk\u0142ad\u00f3w w ciele dziecka. Omawiamy m.in. uk\u0142ad nerwowy, pokarmowy, krwiono\u015bny, ruchu, oddechowy, immunologiczny oraz moczowy i nerki, a tak\u017ce rozw\u00f3j wzroku \u2013 wszystko po to, by pom\u00f3c Ci lepiej zrozumie\u0107 potrzeby wcze\u015bniaka.<\/p>\n\n\n\n

Uk\u0142ad nerwowy<\/strong><\/summary>\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Kiedy min\u0105 pierwsze dni na oddziale, rodzice jako tako orientuj\u0105 si\u0119 w tym jakie panuj\u0105 tam zasady, zaczynaj\u0105 cz\u0119\u015bciej rozmawia\u0107 z lekarzem i wypytywa\u0107 o konkretne rzeczy zwi\u0105zane z ich dzieckiem. Okazuje si\u0119 cz\u0119sto, \u017ce opr\u00f3cz walki o \u017cycie pojawiaj\u0105 si\u0119 te\u017c konkretne trudno\u015bci i powik\u0142ania. Najcz\u0119\u015bciej s\u0105 one zwi\u0105zane albo z wadami czy chorobami wrodzonymi albo z niedojrza\u0142o\u015bci\u0105 poszczeg\u00f3lnych uk\u0142ad\u00f3w w organizmie dziecka. Kolejne cz\u0119\u015bci cyklu po\u015bwi\u0119cimy w\u0142a\u015bnie nim.<\/span><\/p>\n\n\n\n

Kiedy min\u0105 pierwsze dni na oddziale, rodzice jako tako orientuj\u0105 si\u0119 w tym jakie panuj\u0105 tam zasady, zaczynaj\u0105 cz\u0119\u015bciej rozmawia\u0107 z lekarzem i wypytywa\u0107 o konkretne rzeczy zwi\u0105zane z ich dzieckiem. Okazuje si\u0119 cz\u0119sto, \u017ce opr\u00f3cz walki o \u017cycie pojawiaj\u0105 si\u0119 te\u017c konkretne trudno\u015bci i powik\u0142ania. Najcz\u0119\u015bciej s\u0105 one zwi\u0105zane albo z wadami czy chorobami wrodzonymi albo z niedojrza\u0142o\u015bci\u0105 poszczeg\u00f3lnych uk\u0142ad\u00f3w w organizmie dziecka. Kolejne cz\u0119\u015bci cyklu po\u015bwi\u0119cimy w\u0142a\u015bnie nim.<\/span><\/p>\n\n\n\n

Uk\u0142ad nerwowy to wyspecjalizowany system kom\u00f3rek odpowiadaj\u0105cy za aktywno\u015b\u0107 organizmu. Im wcze\u015bniej urodzi si\u0119 dziecko tym bardziej ten uk\u0142ad jest niedojrza\u0142y. Przedwczesny por\u00f3d nara\u017ca te\u017c uk\u0142ad nerwowy oraz jego wa\u017cny element – o\u015brodkowy uk\u0142ad nerwowy na wiele niepo\u017c\u0105danych czynnik\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 lecz nie musz\u0105 wyst\u0105pi\u0107.<\/span><\/p>\n\n\n\n

Niedojrza\u0142o\u015b\u0107 uk\u0142adu nerwowego zale\u017cy w du\u017cej mierze od tygodnia ci\u0105\u017cy w kt\u00f3rym urodzi si\u0119 dziecko. B\u0119dzie on musia\u0142 dojrze\u0107 w sztucznych warunkach inkubatora, kt\u00f3re s\u0105 zgo\u0142a inne od tych w brzuchu mamy. Po mimo pr\u00f3b zapewnienia jak najlepszych i zbli\u017conych warunk\u00f3w w inkubatorze nigdy nie zast\u0105pi brzucha. Cienka sk\u00f3ra, cz\u0119sto niemal przezroczysta ukrywa wprawdzie pod sob\u0105 zako\u0144czenia nerwowe ale s\u0105 one nara\u017cone na cz\u0119sty dotyk materia\u0142u, badania, przek\u0142adanie, urz\u0105dzenia, oddzia\u0142uje na nie grawitacja, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o innych bod\u017acach czy braku pozycji embrionalnej. Natomiast brak jest tych po\u017c\u0105danych bod\u017ac\u00f3w jak np. poruszanie si\u0119 w p\u0142ynie owodniowym.<\/span><\/p>\n\n\n\n

Przez to nieprawid\u0142owe bod\u017ace docieraj\u0105 do jeszcze nie do ko\u0144ca rozwini\u0119tego uk\u0142adu nerwowego, kt\u00f3ry pr\u00f3buje na nie reagowa\u0107. Mo\u017ce to wp\u0142ywa\u0107 negatywnie na rozw\u00f3j ca\u0142ego organizmu dziecka, w tym cz\u0119sto na nieprawid\u0142owe napi\u0119cie mi\u0119\u015bniowe.<\/span><\/p>\n\n\n\n

Opr\u00f3cz samej niedojrza\u0142o\u015bci uk\u0142adu nerwowego mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 te\u017c powik\u0142ania, kt\u00f3re wp\u0142ywaj\u0105 dodatkowo na jego rozw\u00f3j. Do cz\u0119stych nale\u017c\u0105 wczesne uszkodzenia centralnego uk\u0142adu nerwowego (OUN), kt\u00f3rych przyczyn\u0105 najcz\u0119\u015bciej s\u0105 wszelkiego rodzaju niedotlenienia lub krwawienia do OUN (tzw. wylewy dolomitowe) oraz przebyte infekcje. Ich wyst\u0105pienie zwi\u0119ksza ryzyko nieprawid\u0142owego rozwoju psychoruchowego (b\u0119dziemy go r\u00f3wnie\u017c po\u015bmia\u0107 w naszym cyklu).<\/span><\/p>\n\n\n\n

\n

Przy uszkodzeniach OUN istotny jest jego stopie\u0144 ale te\u017c umiejscowienie, a przy wylewach kolokomorowych r\u00f3wnie\u017c ewolucja uszkodzenia (mo\u017ce to by\u0107 np. wodog\u0142owie pokrwotoczne). S\u0105 to czynniki istotne ale nie ostateczne. M\u00f3zg wcze\u015bniaka ma ogromn\u0105 plastyczno\u015b\u0107 i mo\u017cliwo\u015bci kompensacji, dzi\u0119ki czemu funkcje kom\u00f3rek uszkodzonych mog\u0105 przej\u015b\u0107 kom\u00f3rki s\u0105siaduj\u0105ce.<\/span><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

Oczywi\u015bcie im mniejsze uszkodzenia m\u00f3zgu tym lepiej. Przy wylewach rokowania pierwszego czy drugiego stopnia s\u0105 znacznie lepsze, ale cho\u0107 trzeci i czwarty stopie\u0144 z pewno\u015bci\u0105 pozostawi po sobie \u015blady to r\u00f3wnie\u017c te dzieci maj\u0105 szans\u0119 na normalne funkcjonowanie. W tym wypadku kluczowa jest obserwacja rozwoju dziecka i wczesna interwencja.<\/span><\/p>\n\n\n\n

Konsekwencje wczesnego uszkodzenia m\u00f3zgu mog\u0105 by\u0107 r\u00f3\u017cne<\/strong>. Cz\u0119\u015b\u0107 b\u0119dzie widocznych od razu, cz\u0119\u015b\u0107 ok 2-3 roku \u017cycia, inne w przedszkolu czy szkole. Niekt\u00f3re z nich b\u0119d\u0105 bardziej utrudnia\u0107 funkcjonowanie, a inne mniej. Cz\u0119sto jest tak, \u017ce ok 1,5 do drugiego roku \u017cycia rodzice wcze\u015bniaka ciesz\u0105 si\u0119, \u017ce ju\u017c wyszli na prosta, maj\u0105 kilka miesi\u0119cy oddechu i dopiero po drugich urodzinach znowu „wychodz\u0105” jakie\u015b trudno\u015bci. Nie nale\u017cy oczywi\u015bcie z g\u00f3ry zak\u0142ada\u0107 najgorszego ale warto po prostu by\u0107 czujnym.<\/span><\/p>\n\n\n\n

B\u0119d\u0105c na oddziale trudno jest cz\u0119sto przewidzie\u0107 jakie mog\u0105 by\u0107 konsekwencje zar\u00f3wno niedojrza\u0142o\u015bci uk\u0142adu nerwowego konkretnego dziecka czy Jego wczesnych uszkodze\u0144 m\u00f3zgu. \u017baden lekarz nie zagwarantuje nam co si\u0119 wydarzy za kilka dni, a co dopiero za rok, dwa czy trzy. Nie mo\u017cemy te\u017c jako rodzice za bardzo nic zrobi\u0107. A na pewno nie powinni\u015bmy si\u0119 zamartwia\u0107 na za\u015b.<\/span><\/p>\n\n\n\n

I cho\u0107 za chwil\u0119 podam jakie mog\u0105 by\u0107 konsekwencje wczesnego uszkodzenia m\u00f3zgu to raczej po to aby mie\u0107 tego \u015bwiadomo\u015b\u0107, a nie \u017ceby dopatrywa\u0107 si\u0119 ich u malucha w inkubatorze. Wczesna interwencja i plastyczno\u015b\u0107 m\u00f3zgu mog\u0105 naprawd\u0119 wiele zdzia\u0142a\u0107.<\/span><\/p>\n\n\n\n

A wi\u0119c jakie mog\u0105 by\u0107 konsekwencje wczesnych uszkodze\u0144 m\u00f3zgu?<\/strong><\/span><\/p>\n\n\n\n

    \n
  • nieprawid\u0142owy rozw\u00f3j psychoruchowy (dysharmonijny lub op\u00f3\u017aniony)<\/span><\/li>\n\n\n\n
  • m\u00f3zgowe pora\u017cenie dzieci\u0119ce w r\u00f3\u017cnych postaciach<\/span><\/li>\n\n\n\n
  • uszkodzenie wzroku lub s\u0142uchu<\/span><\/li>\n\n\n\n
  • zaburzenia emocjonalne (w tym trudno\u015bci z koncentracj\u0105 czy uczeniem si\u0119).<\/span><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n


    To wszystko wcale nie musi dotkn\u0105\u0107 ka\u017cdego wcze\u015bniaka, a uszkodzenia OUN znacznie zwi\u0119kszaj\u0105 ryzyko tych powik\u0142a\u0144. Wszystkie je postaramy si\u0119 r\u00f3wnie\u017c opisa\u0107.<\/strong><\/span><\/p>\n\n\n\n

    Tak\u017ce nie trzeba ju\u017c w szpitalu zadr\u0119cza\u0107 si\u0119 wizja przysz\u0142o\u015bci. Jest ona niewiadom\u0105 i wiele wcze\u015bniak\u00f3w doskonale sobie radzi po mimo obci\u0105\u017cenia wczesnymi uszkodzeniami m\u00f3zgu. Wiele zale\u017cy od samego dziecka, Jego organizmu i naszej determinacji ju\u017c po opuszczeniu szpitala.<\/span><\/p>\n\n\n\n

    Dodam, \u017ce moja c\u00f3rka (25tc) mia\u0142a wylew drugiego stopnia a Jej funkcjonowanie po mimo m\u00f3zgowego pora\u017cenia dzieci\u0119cego i Zespo\u0142u Aspergera jest na wysokim poziomie. Wiem, \u017ce kiedy\u015b b\u0119dzie w stanie poradzi\u0107 sobie w doros\u0142ym \u017cyciu beze mnie.<\/span><\/p>\n<\/details>\n\n\n\n

    Uk\u0142ad pokarmowy<\/strong><\/summary>\n
    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    Dziecko w \u0142onie matki warto\u015bci od\u017cywcze dostarczane s\u0105 bezpo\u015brednio z organizmu mamy. S\u0105 gotowe do wykorzystania. Maluch nie musi ich jako\u015b specjalnie trawi\u0107. Jego organizm dopiero przygotowuje si\u0119 do przyjmowania mleka i jego trawienia oraz wydalania. Jego uk\u0142ad pokarmowy jest gotowy pod wzgl\u0119dem anatomicznym, ale pe\u0142na funkcjonalno\u015b\u0107 zdob\u0119dzie wiele miesi\u0119cy po urodzeniu, a w niekt\u00f3rych aspektach dopiero ok 2 roku \u017cycia.<\/span><\/p>\n\n\n\n

    Motoryka przewodu pokarmowego (przesuwanie pokarmu do dalszej cz\u0119\u015bci) jest bardzo zale\u017cna zar\u00f3wno od centralnego jak i o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego. A skoro ju\u017c w poprzedniej cz\u0119\u015bci cyklu pisa\u0142am o tym jak bardzo niedojrza\u0142y jest uk\u0142ad nerwowy wcze\u015bniaka to i w tym przypadku musimy si\u0119 liczy\u0107 z trudno\u015bciami. <\/span>
    Oczywi\u015bcie im p\u00f3\u017aniej urodzi si\u0119 maluch tym tych problem\u00f3w mo\u017ce by\u0107 mniej.<\/span><\/p>\n\n\n\n

    Zaburzenia motoryki ma\u0142ej mog\u0105 powodowa\u0107 zaleganie pokarmu i niemo\u017cno\u015b\u0107 zwi\u0119kszenia podawanej porcji. Dlatego wcze\u015bniaki z tych najwcze\u015bniejszych tygodni z regu\u0142y s\u0105 najpierw karmione do\u017cylnie, a pr\u00f3by podawania pokarmu mamy czy sztucznego s\u0105 powolne (zaczynaj\u0105 si\u0119 cz\u0119sto np. od 1 ml). Lekarz dzi\u0119ki temu mo\u017ce obserwowa\u0107 jak funkcjonuje uk\u0142ad pokarmowy.<\/span><\/p>\n\n\n\n

    Najwcze\u015bniej, bo ju\u017c ok 20tc rozwija si\u0119 u dziecka funkcja po\u0142ykania. Dojrza\u0142e ssanie czyli po\u0142\u0105czenie ssania i polowania rozwija si\u0119 ok 33tc. \u0141\u0105czenie po\u0142ykania, ssania i jeszcze oddychania jest dla wielu wcze\u015bniak\u00f3w bardzo wielka sztuk\u0105. Nawet te urodzone w p\u00f3\u017aniejszych tygodniach miewaj\u0105 problem z nauczeniem si\u0119 jedzenia z butelki lub z piersi. A nie zostan\u0105 wypisane z oddzia\u0142u je\u015bli tego nie opanuj\u0105.<\/span><\/p>\n\n\n\n

    Cz\u0119sto rodzice martwi\u0105 si\u0119 tym, \u017ce dziecko nie mo\u017ce nauczy\u0107 si\u0119 je\u015b\u0107. Ale nie bior\u0105 pod uwag\u0119, \u017ce normalnie by\u0142oby jeszcze w brzuchu i nikt nie wymaga\u0142by od Niego samodzielnego po\u0142ykania, ssania i oddychania w jednym czasie. To do\u015b\u0107 frustruj\u0105ce zw\u0142aszcza kiedy jedyna barier\u0105 wyj\u015bcia do domu jest w\u0142a\u015bnie zjadanie ca\u0142ych porcji.<\/span><\/p>\n\n\n\n

    Cz\u0119sto powtarza si\u0119 r\u00f3wnie\u017c sytuacja, \u017ce o ile po\u0142o\u017cne potrafi\u0105 nakarmi\u0107 dziecko to rodzicom ju\u017c to nie wychodzi. Wynika to cz\u0119sto z braku wprawy, niepewno\u015bci i strachu przed zakrztuszeniem. Inna sytuacja to taka kiedy „\u017caden smoczek, butelka lub pozycja” nie sprawdza si\u0119. Mo\u017ce tak by\u0107 z wielu powod\u00f3w: oczywi\u015bcie niedojrza\u0142o\u015bci, problem\u00f3w z napi\u0119ciem mi\u0119\u015bniowym, odwra\u017cliwieniem lub przewra\u017cliwieniem przez sond\u0119 i respirator strefy orofacjalnej i wiele innych. Wtedy warto poprosi\u0107 o konsultacj\u0119 z neurologoped\u0105, kt\u00f3ry powinien po badaniu podpowiedzie\u0107 zar\u00f3wno kszta\u0142t smoczka jak i pozycj\u0119 do karmienia.<\/span><\/p>\n\n\n\n

    Niemo\u017cno\u015b\u0107 nakarmienia w\u0142asnego dziecka jest frustruj\u0105ca i wp\u0142ywa negatywnie na rodzica. S\u0105 osoby, kt\u00f3re bardzo bij\u0105 si\u0119 karmi\u0107, zw\u0142aszcza kiedy dziecko jest ju\u017c nie pod\u0142\u0105czone pod pulsoksymetr. Nie ufaj\u0105 sobie tylko sprz\u0119towi. To normalne uczucie, ale warto uwierzy\u0107 w siebie. Bo w domu ju\u017c nas nikt nie wyr\u0119czy.<\/span><\/p>\n\n\n\n

    Pami\u0119tam sytuacj\u0119, zaraz po powstaniu Fundacji, \u017ce mieli\u015bmy szkolenie z neurologoped\u0105 z \u0141odzi. By\u0142o to na oddziale i przysz\u0142a mama, kt\u00f3ra nie mog\u0142a zabra\u0107 od dw\u00f3ch tygodni dziecka do domu (skrajny wcze\u015bniak), bo nie potrafi\u0142a go nakarmi\u0107. Neurologopeda sprawdzi\u0142a co si\u0119 dzieje, pokaza\u0142a pozycj\u0119 na boku i podpowiedzia\u0142a kszta\u0142t smoczka. Pozycja zosta\u0142a dobrana zar\u00f3wno do potrzeb dziecka jak i mo\u017cliwo\u015bci mamy.<\/span><\/p>\n\n\n\n

    Uk\u0142ad pokarmowy ma te\u017c wa\u017cn\u0105 funkcj\u0119 jak\u0105 jest tworzenie bariery immunologicznej – oddzielania dw\u00f3ch \u015brodowisk. W tym celu wa\u017cna jest tzw. siara, pierwsze krople mleka mamy, kt\u00f3re u najm\u0142odszych wcze\u015bniak\u00f3w s\u0105 wcierane w podniebienie aby zasili\u0107 uk\u0142ad pokarmowy „dobrymi bakteriami”. Pami\u0119tam jak pani doktor podczas pierwszej rozmowy na oddziale powiedzia\u0142a, \u017cebym koniecznie zacz\u0105\u0142 \u015bci\u0105ga\u0107 pokarm. I je\u015bli si\u0119 uda to od razu \u017cebym przynios\u0142a te pierwsze krople bo to najlepsze co mog\u0119 teraz da\u0107 mojej c\u00f3rce (25tc).<\/span><\/p>\n\n\n\n

    Najcz\u0119stszym powik\u0142aniem niedojrza\u0142ego uk\u0142adu pokarmowego jest martwicze zapalenie jelit, kt\u00f3re niestety dotyka spor\u0105 ilo\u015b\u0107 wcze\u015bniak\u00f3w, zw\u0142aszcza tych najmniejszych. Jest ono zagro\u017ceniem dla \u017cycia dziecka i cz\u0119sto wi\u0105\u017ce si\u0119 z konieczno\u015bci\u0105 podj\u0119cia operacji. Cho\u0107 w niekt\u00f3rych miejscach operuje si\u0119 ju\u017c naprawd\u0119 malutkie wagowo dzieci, to nadal nie wsz\u0119dzie s\u0105 tacy specjali\u015bci.<\/span><\/p>\n\n\n\n

    NEC zaczyna si\u0119 od zapalenia b\u0142ony \u015bluzowej, potem stany zapalne mog\u0105 obj\u0105\u0107 ca\u0142a grubo\u015b\u0107 jelita prowadz\u0105c do martwicy. W tym miejscu \u0142atwo mo\u017ce doj\u015b\u0107 do perforacji czyli przedziurawienie jelita. W takiej sytuacji zazwyczaj dochodzi do dostania si\u0119 tre\u015bci do jamy brzusznej i gro\u017anego zaskar\u017cenia.<\/span><\/p>\n\n\n\n

    Najlepszym sposobem na zapobieganie NEC jest karmienie mlekiem mamy, dlatego jest to tak kluczowe aby od pocz\u0105tku zawalczy\u0107 o laktacj\u0119 (b\u0119dzie o tym oddzielny wpis).<\/span><\/p>\n\n\n\n

    Prze\u017cyli\u015bmy to z c\u00f3rk\u0105 w 7 dobie \u017cycia. Wa\u017cy\u0142a mniej ni\u017c 700g i w naszym szpitalu nikt nie chcia\u0142 si\u0119 podj\u0105\u0107 operacji. Zrobiono Jej dren i na szcz\u0119\u015bcie dziurka si\u0119 zasklepi\u0142a. Ale nie zawsze jest tak dobrze.<\/span><\/p>\n\n\n\n

    Cz\u0119stym powik\u0142aniem zwi\u0105zanym z niedojrza\u0142o\u015bci\u0105 uk\u0142adu pokarmowego jest refluks oraz problemy z wypr\u00f3\u017cnianiem, kt\u00f3re s\u0105 dokuczliwe zw\u0142aszcza kiedy dziecko jest ju\u017c w domu. Z czym s\u0105 zwi\u0105zane i jak sobie z nimi poradzi\u0107 opisz\u0119 we wpisach dotycz\u0105cych wcze\u015bniak\u00f3w, kt\u00f3re wysz\u0142y ju\u017c ze szpitala.<\/span><\/p>\n<\/details>\n\n\n\n

    Uk\u0142ad krwiono\u015bny<\/strong><\/summary>\n
    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    Krew to \u017cycie… <\/span>
    <\/strong>Nie raz, z pewno\u015bci\u0105, to s\u0142yszeli\u015bcie i jest to prawda, a kiedy my\u015blimy o wcze\u015bniakach – ogromna prawda. Krew dostarcza tlen do ca\u0142ego organizmu, niesie warto\u015bci od\u017cywcze. Kto nie pami\u0119ta tego ze szko\u0142y, by\u0107 mo\u017ce \u0142atwiej uzmys\u0142owi sobie rol\u0119 uk\u0142adu krwiono\u015bnego si\u0119gaj\u0105c do odcink\u00f3w animowanego serialu „By\u0142o sobie \u017cycie”.<\/span><\/p>\n\n\n\n

    Niestety wszelka wiedza umyka z g\u0142owy, kiedy widzisz swojego malucha wa\u017c\u0105cego niespe\u0142na kilogram i wk\u0142ucie np. w g\u0142\u00f3wk\u0119, przez kt\u00f3re podawane jest osocze lub krew. Cz\u0119sto nawet wzmianka o „przetaczaniu krwi” rodzicom wydaje si\u0119 straszna. Ale trzeba mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce to w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki sprawnemu uk\u0142adowi krwiono\u015bnemu nasz maluch b\u0119dzie mia\u0142 si\u0142\u0119 do walki.<\/span><\/p>\n\n\n\n

    Najcz\u0119stszymi trudno\u015bciami zwi\u0105zanymi z uk\u0142adem krwiono\u015bnym s\u0105 wrodzone b\u0105d\u017a nabyte wady serca (jest ich sporo i nie jeste\u015bmy ich w stanie wszystkich opisa\u0107), kt\u00f3re pompuje krew do ca\u0142ego organizmu, dro\u017cny przew\u00f3d t\u0119tniczy, czy s\u0142abe natlenienie organizmu ( badane poprzez gazometri\u0119 – ilo\u015b\u0107 tlenu i dwutlenku w\u0119gla w krwi).<\/span><\/p>\n\n\n\n

    Dro\u017cny przew\u00f3d t\u0119tniczy (zwany przewodem Bottala) nie jest jak\u0105\u015b nieprawid\u0142owo\u015bci\u0105 wrodzon\u0105. Jest to naczynie w pobli\u017cu p\u0142uc i serca (\u0142\u0105czy t\u0119tnice p\u0142ucna i aort\u0119), kt\u00f3re umo\u017cliwia\u0142o prawid\u0142owe kr\u0105\u017cenie u dziecka w okresie p\u0142odowym. Powinien on si\u0119 domkn\u0105\u0107 par\u0119 dni po porodzie, ale przy przedwczesnym porodzie mo\u017ce do tego nie doj\u015b\u0107. Kiedy przew\u00f3d pozostaje otwarty utrudnione jest leczenie zespo\u0142u zaburze\u0144 oddychania. W wielu wypadkach trzeba w\u0142\u0105czy\u0107 leki, ale tylko u ok 10% wcze\u015bniak\u00f3w b\u0119dzie potrzebna operacja.<\/span><\/p>\n\n\n\n

    W \u017cyciu p\u0142odowym dziecko otrzymywa\u0142o tlen przez \u0142o\u017cysko, po porodzie krew musi przep\u0142yn\u0105\u0107 przez p\u0142uca aby pobra\u0107 z nich tlen i dostarczy\u0107 ca\u0142emu organizmowi. Pierwszy oraz kolejne oddechy powinny spowodowa\u0107 zamkni\u0119cie si\u0119, a nast\u0119pnie obkurczenie przewodu, jednak nie zawsze to nast\u0119puje. U wcze\u015bniak\u00f3w nie domyka si\u0119 on samoistnie lub ponownie otwiera i przep\u0142ywa przez niego krew.<\/span><\/p>\n\n\n\n

    Je\u015bli przew\u00f3d si\u0119 obkurczy lub przep\u0142ywy krwi b\u0119d\u0105 niewielkie najprawdopodobniej nie wp\u0142ynie to w og\u00f3le na stan zdrowia dziecka. Je\u015bli za\u015b zostanie otwarty lub przep\u0142ywy b\u0119d\u0105 du\u017ce, obci\u0105\u017cy to zar\u00f3wno p\u0142uca przez kt\u00f3re b\u0119dzie przep\u0142ywa\u0142o za du\u017co krwi, jak i serce kt\u00f3re b\u0119dzie intensywniej pracowa\u0142o. Mo\u017ce to prowadzi\u0107 m.in. do obrz\u0119k\u00f3w p\u0142uc, przewlek\u0142ych chor\u00f3b p\u0142uc czy martwiczego zapalenia jelit i niewydolno\u015bci kr\u0105\u017cenia.<\/span><\/p>\n\n\n\n

    Niestety dro\u017cny przew\u00f3d cz\u0119sto sprawia, \u017ce kiedy dziecko ju\u017c zaczyna radzi\u0107 sobie z trudno\u015bciami oddechowymi, p\u0142uca zostaj\u0105 obci\u0105\u017cone i trudno\u015bci powracaj\u0105.<\/span><\/p>\n\n\n\n

    Aby wspom\u00f3c funkcjonowanie uk\u0142adu krwiono\u015bnego i wzmocni\u0107 natlenienie organizmu wi\u0119kszo\u015b\u0107 wcze\u015bniak\u00f3w w czasie pobytu w szpitalu musi mie\u0107 podan\u0105 krew lub osocze. Niewiele skrajnych wcze\u015bniak\u00f3w unika tego, a cz\u0119sto nawet te \u015brednie lub p\u00f3\u017ane musz\u0105 mie\u0107 podan\u0105 krew. I cho\u0107 jest to trudne dla rodzica, zw\u0142aszcza, \u017ce cz\u0119sto wi\u0105\u017ce si\u0119 to z wk\u0142uciem w g\u0142\u00f3wk\u0119, gdy\u017c tam jest je naj\u0142atwiej zrobi\u0107. Dziecko musi by\u0107 w miar\u0119 w jednej pozycji lub nie mo\u017cna go wtedy nakarmi\u0107 butelk\u0105. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce z regu\u0142y po podaniu krwi ca\u0142y organizm dziecka jest wzmocniony, lepiej natleniony. Moja c\u00f3rka, po pi\u0105tym w ci\u0105gu czterech miesi\u0119cy podaniu krwi, zacz\u0119\u0142a w ko\u0144cu dobrze radzi\u0107 sobie z jedzeniem butelk\u0105.<\/span><\/p>\n\n\n\n

    Zdarzaj\u0105 si\u0119 sytuacje, \u017ce je\u015bli wyniki dziecka tu\u017c przed wyj\u015bciem ze szpitala s\u0105 s\u0142absze, lekarze wol\u0105 obserwowa\u0107\u00a0je jeszcze przez dzie\u0144 lub dwa i poda\u0107 krew, ni\u017c nara\u017ca\u0107 na to, \u017ce maluch zostanie wypuszczony i po paru dniach b\u0119dzie musia\u0142 by\u0107 przyj\u0119ty na oddzia\u0142 szpitala dzieci\u0119cego. Oczywi\u015bcie dzieci otrzymuj\u0105 zar\u00f3wno \u017celazo jak i inne minera\u0142y i witaminy, aby wesprze\u0107 organizm, ale cz\u0119sto to za ma\u0142o i gospodarka mineralno- witaminowa u wcze\u015bniak\u00f3w bywa zaburzona. Lekarze musz\u0105 dociec z jakiego powodu tak si\u0119 dzieje, czy to ze wzgl\u0119du na niedojrza\u0142o\u015b\u0107 organizmu, czy te\u017c przyczyn\u0105 mo\u017ce by\u0107 dodatkowa choroba.<\/span><\/p>\n\n\n\n

    Nie da si\u0119 oddzieli\u0107 funkcjonowania uk\u0142adu oddechowego czy metabolicznego od krwiono\u015bnego. To po\u0142\u0105czone naczynia, kt\u00f3re umo\u017cliwiaj\u0105 prawid\u0142owe funkcjonowanie ma\u0142ego organizmu. Wielu rodzic\u00f3w martwi si\u0119, co si\u0119 stanie, kiedy problemy z natlenieniem organizmu czy zatrzymaniem akcji serca zdarza si\u0119 w domu. Nie warto si\u0119 martwi\u0107 na zapas (bo nie jest to a\u017c tak powszechne) tylko przygotowa\u0107 si\u0119 do tego np. na warsztatach dotycz\u0105cych pierwszej pomocy.<\/span><\/p>\n<\/details>\n\n\n\n

    Uk\u0142ad ruchu<\/strong><\/summary>\n
    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    Patrz\u0105c na malucha w inkubatorze rodzice cz\u0119sto nie mog\u0105 si\u0119 nadziwi\u0107, jaki jest malutki, w\u0105t\u0142y… widz\u0105 Jego niemal przezroczysta sk\u00f3r\u0119, paluszki jak patyczki. Je\u017celi maluch jest zaintubowany, to le\u017cy niemal bez ruchu… a przecie\u017c w brzuchu by\u0142 taki ruchliwy\u2026<\/span><\/p>\n\n\n\n

    Przedwczesny por\u00f3d wp\u0142ywa na ka\u017cd\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 organizmu dziecka, a im wcze\u015bniej si\u0119 urodzi, tym ma wi\u0119kszy wp\u0142yw. To samo dotyczy uk\u0142adu ruchowego, na kt\u00f3ry sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 uk\u0142ad kostny i mi\u0119\u015bniowy. O ile ten pierwszy jest ju\u017c w zasadzie ukszta\u0142towany i ma za zadanie przede wszystkim rosn\u0105\u0107, to ten drugi ma przed sob\u0105 ogrom pracy do wykonania, aby m\u00f3c dzia\u0142a\u0107 sprawnie.<\/span><\/p>\n\n\n\n

    Uk\u0142ad mi\u0119\u015bniowy i jego funkcjonowanie jest nierozerwalnie z\u0142\u0105czony z uk\u0142adem nerwowym, o kt\u00f3rym ju\u017c pisa\u0142am. Je\u017celi dojdzie do uszkodze\u0144 CUN, to jest du\u017ca szansa, \u017ce uk\u0142ad mi\u0119\u015bniowy b\u0119dzie dzia\u0142a\u0142 nieprawid\u0142owo. Ale to nie jedyne trudno\u015bci, jakie mo\u017ce napotka\u0107.<\/span><\/p>\n\n\n\n

    Kiedy sta\u0142am przed inkubatorem mojej c\u00f3reczki ci\u0119\u017cko mi by\u0142o w niej dostrzec noworodka. Ju\u017c nawet nie chodzi\u0142o o to, \u017ce sk\u0142ada\u0142a si\u0119 g\u0142\u00f3wnie ze sk\u00f3ry, ko\u015bci i mi\u0119\u015bni… t\u0142uszczu praktycznie nie mia\u0142a ani grama, ale to jak le\u017ca\u0142a u\u0142o\u017cona w inkubatorze, podpi\u0119ta do tych wszystkich kabli przypomina\u0142o bardziej roz\u0142o\u017cona \u017cab\u0119, a nie dziecko. Noworodki s\u0105 tulone i „zbierane do \u015brodka”, a u Niej wszystkie mi\u0119\u015bnie po prostu le\u017ca\u0142y. Nie mia\u0142y stymulacji do ruchu czy jakiej\u015b aktywno\u015bci. Je\u015bli by\u0142aby wtedy jeszcze w brzuchu to porusza\u0142by si\u0119 w wodach p\u0142odowych \u0107wicz\u0105c koordynacj\u0119 i same mi\u0119\u015bnie. Przedwczesny por\u00f3d odebra\u0142 Jej t\u0119 mo\u017cliwo\u015b\u0107 rozwoju.<\/span><\/p>\n\n\n\n

    Inkubator nie jest w stanie zapewni\u0107 prawid\u0142owego rozwoju mi\u0119\u015bni. Zreszt\u0105, je\u015bli kto\u015b mia\u0142 okazj\u0119 chorowa\u0107 d\u0142u\u017cej, to wie, \u017ce po le\u017ceniu mi\u0119\u015bnie cz\u0119sto potem odmawiaj\u0105 pos\u0142usze\u0144stwa. A tu nie tylko nie maj\u0105 jak si\u0119 rusza\u0107, gdy\u017c odebrano im wspania\u0142e wodne \u015brodowisko, to jeszcze zacz\u0119\u0142a na nie oddzia\u0142ywa\u0107 zbyt wcze\u015bnie grawitacja w ca\u0142ej swej okaza\u0142o\u015bci.<\/span><\/p>\n\n\n\n

    Cz\u0119sto rodzice pytaj\u0105 mnie czemu ich skrajne czy ekstremalnie skrajne wcze\u015bniaki, kt\u00f3re s\u0105 zaintubowane s\u0105 takie spokojne. Odpowiedz jest prosta… otrzymuj\u0105 leki, kt\u00f3re Je wyciszaj\u0105, aby nie odczuwa\u0142y b\u00f3lu, aby nieskoordynowanymi ruchami nie zrobi\u0142y sobie krzywdy. Bo, o ile standardem jest to, \u017ce maluchy wyci\u0105gaj\u0105 sobie sond\u0119 to ju\u017c rozintubowanie si\u0119 bywa du\u017co bardziej niebezpieczne. Pami\u0119tam, \u017ce moja c\u00f3reczka b\u0119d\u0105c po raz czwarty na respiratorze (mia\u0142a wtedy ok 5 tygodni) rozintubowa\u0142a si\u0119… na szcz\u0119\u015bcie okaza\u0142o si\u0119, \u017ce da\u0142a rad\u0119 na „cepapie”. Ale ba\u0142am si\u0119 bardzo, gdy\u017c kiedy J\u0105 ostatni raz intubowano trwa\u0142o to bardzo d\u0142ugo, nie by\u0142a noworodkiem i broni\u0142a si\u0119. Nawet Pani doktor m\u00f3wi\u0142a, \u017ce by\u0142o ci\u0119\u017cko.<\/span><\/p>\n\n\n\n

    Wi\u0119c to do\u015b\u0107 powszechne, \u017ce w pierwszych dniach czy tygodniach wcze\u015bniaki ruszaj\u0105 si\u0119 mniej. Potem nie jest du\u017co lepiej. Bo cho\u0107 maj\u0105 ju\u017c mniej ogranicze\u0144, nie s\u0105 noszone czy tulone tak jak dzieci w domu. Stymulacja ich mi\u0119\u015bni poprzez zwykle czynno\u015bci te\u017c jest inna. I cho\u0107 na wielu oddzia\u0142ach wcze\u015bniaczych pracuj\u0105 rehabilitanci, cz\u0119sto maj\u0105 ograniczone mo\u017cliwo\u015bci.<\/span><\/p>\n\n\n\n

    Trzeba mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce mi\u0119\u015bnie wcze\u015bniaka, kt\u00f3ry ma dwa czy trzy miesi\u0105ce, a urodzi\u0142 si\u0119 jako skrajniak, na pewno nie b\u0119d\u0105 funkcjonowa\u0142y tak jakby urodzi\u0142 si\u0119 o czasie. To nie znaczy, \u017ce tak b\u0119dzie zawsze. Odpowiedni\u0105 piel\u0119gnacja (noszenie, uk\u0142adanie, podnoszenie, przewijanie, ubieranie, itp.) mog\u0105 sprawi\u0107, \u017ce mi\u0119\u015bnie powoli, ale zaczn\u0105 funkcjonowa\u0107 tak jak powinny. Nie wszystkie wcze\u015bniaki musz\u0105 by\u0107 intensywnie rehabilitowane np. \u017ce wzgl\u0119du na nieprawid\u0142owe napi\u0119cie mi\u0119\u015bniowe. Ale ka\u017cdy wcze\u015bniak potrzebuje konsultacji i wsparcia fizjoterapeuty specjalizuj\u0105cego si\u0119 w pracy z wcze\u015bniakami. Nawet je\u015bli mia\u0142yby by\u0107 to tylko kontrole.<\/span><\/p>\n\n\n\n

    Z pewno\u015bci\u0105 wielu rodzic\u00f3w wcze\u015bniak\u00f3w boi si\u0119 o rozw\u00f3j ruchowy swoich dzieci. Postaram si\u0119 w jednym z kolejnych wpis\u00f3w z naszego cyklu przybli\u017cy\u0107, jak wesprze\u0107 ten rozw\u00f3j i na co zwr\u00f3ci\u0107 szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119. Nie b\u00f3jcie si\u0119 na zapas. To nie jest takie trudne, a z pewno\u015bci\u0105 wiele z Waszych maluch\u00f3w szybko wprawi swoje mi\u0119\u015bnie w odpowiedni ruch.<\/span><\/p>\n<\/details>\n\n\n\n

    Uk\u0142ad oddechowy<\/strong><\/summary>\n
    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    Pierwszy krzyk… ten krzyk, kt\u00f3ry \u015bwiadczy o tym, \u017ce tu\u017c po urodzeniu dziecko z\u0142apa\u0142o sw\u00f3j pierwszy oddech… tego pierwszego krzyku brakuje wielu rodzicom wcze\u015bniak\u00f3w. <\/strong>
    Wiele dzieci urodzonych przedwcze\u015bnie potrzebuje wsparcia oddechowego (o jego metodach pisa\u0142am w jednym z pierwszych wpis\u00f3w z tego cyklu).<\/p>\n\n\n\n

    Aby m\u00f3wi\u0107 o dojrza\u0142ych p\u0142ucach, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 na samodzielne oddychanie, musimy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119, \u017ce powinny one produkowa\u0107 substancje zwan\u0105 surfaktantem. Wy\u015bciela ona powierzchni\u0119 p\u0119cherzyk\u00f3w p\u0142ucnych i jest niezb\u0119dna do ich prawid\u0142owego funkcjonowania. P\u0142uca wcze\u015bniaka, kt\u00f3re s\u0105 niedojrza\u0142e, nie s\u0105 same w stanie wyprodukowa\u0107 tej substancji. Jej brak powoduje zapadanie si\u0119 p\u0119cherzyk\u00f3w p\u0142ucnych i niewydolno\u015b\u0107\u00a0 oddechow\u0105 ju\u017c w pierwszych chwilach \u017cycia. I cho\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 syntezy surfaktantu w organizmie pojawia si\u0119 do\u015b\u0107 wcze\u015bnie, bo ju\u017c wraz z powstaniem p\u0119cherzyk\u00f3w p\u0142ucnych, to wystarczaj\u0105c\u0105 jego ilo\u015b\u0107 organizm jest w stanie wytworzy\u0107 dopiero po ok 32 tc.<\/p>\n\n\n\n

    Je\u017celi przedwczesny por\u00f3d jest przewidziany, to mamie podaje si\u0119 sterydy, kt\u00f3re przyspieszaj\u0105 rozw\u00f3j p\u0142uc malucha. Najlepiej jest, gdy mo\u017cna je poda\u0107 podczas 10 dni poprzedzaj\u0105cych por\u00f3d. Dzi\u0119ki temu wiele wcze\u015bniak\u00f3w nie wymaga a\u017c tak d\u0142ugiego wsparcia oddechowego.<\/p>\n\n\n\n

    M\u00f3j por\u00f3d (25tc) odby\u0142 si\u0119 w ci\u0105gu kilku godzin, z zaskoczenia, wi\u0119c lekarze nie zd\u0105\u017cyli poda\u0107 steryd\u00f3w. Podobnie sytuacja wygl\u0105da u wielu kobiet. Wtedy oddychanie mo\u017ce by\u0107 trudne. Istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 podania przez rurk\u0119 intubacyjn\u0105 do p\u0142uc surfaktantu (pochodzenia zwierz\u0119cego lub syntetycznego), co mo\u017ce wspom\u00f3c w ochronie p\u0119cherzyk\u00f3w p\u0142ucnych.<\/p>\n\n\n\n

    Im mniejsze i m\u0142odsze wcze\u015bniaki ratujemy, tym pojawia si\u0119 wi\u0119cej powik\u0142a\u0144 i nowych trudno\u015bci. Dysplazja oskrzelowo – p\u0142ucna jest powik\u0142aniem zabieg\u00f3w ratuj\u0105cych \u017cycie. Je\u017celi wcze\u015bniak, kt\u00f3ry mia\u0142 po urodzeniu zesp\u00f3\u0142 zaburze\u0144 oddychania pozostaje na respiratorze przez kilka tygodni, to najprawdopodobniej ma dysplazj\u0119 oskrzelowo – p\u0142ucn\u0105. Oznacza to po prostu, \u017ce urz\u0105dzenie kt\u00f3re ratuje mu \u017cycie – respirator uszkadza niedojrza\u0142e p\u0142uca i nie pozwala im si\u0119 wygoi\u0107.<\/p>\n\n\n\n

    Jest to zamkni\u0119te ko\u0142o: dziecko nie jest w stanie samo oddycha\u0107  respirator uszkadza p\u0142uca  p\u0142uca si\u0119 nie goj\u0105  maj\u0105 trudno\u015b\u0107 z rozwojem  dziecko nie jest w stanie samodzielnie oddycha\u0107. Cho\u0107 jest to bardzo trudne, to dzieci przy wsparciu do\u015bwiadczonej kadry medycznej s\u0105 w stanie z tego wyj\u015b\u0107. Stosuje si\u0119 tu odpowiednie od\u017cywianie, leki, kontrol\u0119  ilo\u015bci podawanego tlenu i pr\u00f3by przej\u015bcia na n-cepap.<\/p>\n\n\n\n

    Wi\u0119kszo\u015b\u0107 przypadk\u00f3w dysplazji po kilku tygodniach ma sw\u00f3j szcz\u0119\u015bliwy koniec i dzieci przechodz\u0105 na wsparcie oddechowe nieinwazyjne, a potem zaczynaj\u0105 oddycha\u0107 samodzielnie. Zdarzaj\u0105 si\u0119 nieliczne przypadki, kiedy dziecko nie upora\u0142o si\u0119 z dysplazj\u0105 do momentu wyj\u015bcia do domu. Wszystko inne jest ju\u017c osi\u0105gni\u0119te, a tlen nadal potrzebny. W\u00f3wczas takie dzieci wypisywane s\u0105 do domu (zwykle pod opiek\u0105, np. hospicjum domowego) z zaleceniem stosowania tlenu. Nie oznacza to jednak, \u017ce musz\u0105 by\u0107 na niego skazane do ko\u0144ca \u017cycia. Jedna z naszych podopiecznych Fundacji po kilkunastu dniach od wyj\u015bcia ze szpitala nie potrzebowa\u0142a ju\u017c tlenu. Inna, urodzona w 24tc, wymaga\u0142a podawania tlenu niemal do roku czasu. Dzi\u015b obydwie s\u0105 wychowankami naszego przedszkola i nie potrzebuj\u0105 podawania tlenu. To wspania\u0142e,  weso\u0142e dziewczynki.<\/p>\n\n\n\n

    Dysplazja jest ci\u0119\u017cka do prze\u017cycia r\u00f3wnie\u017c dla rodzic\u00f3w, s\u0105 oni \u015bwiadomi b\u0142\u0119dnego ko\u0142a, i to ich cz\u0119sto bardzo przygniata. Sama pami\u0119tam, \u017ce kiedy moja c\u00f3rka po raz trzeci wr\u00f3ci\u0142a na respirator by\u0142am za\u0142amana. Wiedzia\u0142am, \u017ce nie jest sama w stanie oddycha\u0107, a z drugiej strony, \u017ce te przekl\u0119te urz\u0105dzenie znowu mo\u017ce sia\u0107 spustoszenie w Jej p\u0142ucach. Wydawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce ju\u017c nigdy nie zabior\u0119 Jej do domu. Jednak wiedza i zaanga\u017cowanie lekarzy pozwoli\u0142y na pokonanie tych trudno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

    Oczywi\u015bcie w perspektywie, dzieci po dysplazji s\u0105 bardziej nara\u017cone na infekcje czy wirusowe choroby uk\u0142adu oddechowego, mo\u017ce im grozi\u0107 r\u00f3wnie\u017c astma. Dzieci takie nie powinny mie\u0107 kontaktu z dymem papierosowym, chemikaliami i innymi substancjami mog\u0105cymi nadwyr\u0119\u017cy\u0107 ich p\u0142uca oraz g\u00f3rne drogi oddechowe.<\/p>\n\n\n\n

    Jednym z takich wirus\u00f3w niebezpiecznym dla wcze\u015bniak\u00f3w jest wirus RS, atakuj\u0105cy g\u00f3rne drogi oddechowe. W Polsce istnieje program profilaktyki wirusa RS finansowany przez pa\u0144stwo (ca\u0142y program zostanie opisany w oddzielnym wpisie).<\/p>\n\n\n\n

    Wielu rodzic\u00f3w obawia si\u0119 r\u00f3wnie\u017c bezdech\u00f3w u swoich dzieci. S\u0105 one do\u015b\u0107 powszechne u wcze\u015bniak\u00f3w urodzonych przed 34-36tc. Bezdechy to przerwy w oddychaniu, kt\u00f3re spowodowane s\u0105 niedojrza\u0142o\u015bci\u0105 o\u015brodk\u00f3w nerwowych odpowiadaj\u0105cych za zarz\u0105dzanie oddechem. Przerwy te mog\u0105 spowodowa\u0107 zmniejszon\u0105 ilo\u015b\u0107 tlenu przenoszon\u0105 przez krwinki czerwone (spadki saturacji). Leczenie polega na podaniu pochodnej kofeiny, a cz\u0119sto te\u017c w\u0142\u0105czeniu dodatkowego wsparcia oddechowego.<\/p>\n\n\n\n

    Bezdech wygl\u0105da czasami tak, jakby wcze\u015bniak po prostu zapomnia\u0142 oddycha\u0107. W domu cz\u0119sto stosuje si\u0119 monitory oddechu, kt\u00f3re w momencie tego „zapomnienia” uruchamiaj\u0105 system d\u017awi\u0119kowy, kt\u00f3ry cz\u0119sto „przypomina” dziecku o oddechu i oczywi\u015bcie wzywa rodzica (wi\u0119cej o nich przeczytacie w kolejnym wpisie dotycz\u0105cym przygotowania domu na wyj\u015bcie wcze\u015bniaka oraz o opiece w pierwszych dniach po wypisie).<\/p>\n\n\n\n

    Innym problemem zwi\u0105zanym z uk\u0142adem oddechowym i samymi p\u0142ucami mo\u017ce by\u0107 zach\u0142ystowe zapalenie p\u0142uc, kt\u00f3re mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107, kiedy dziecko si\u0119 zach\u0142y\u015bnie pokarmem. Wcze\u015bniaki maj\u0105 trudno\u015bci z nauk\u0105 r\u00f3wnoczesnego jedzenia i oddychania, dlatego takie sytuacje czasami maj\u0105 miejsce. Aby tego unikn\u0105\u0107 potrzeba dok\u0142adno\u015bci, spokoju i wiele cierpliwo\u015bci przy nauce jedzenia. Ale te\u017c uwa\u017cno\u015bci przy podawaniu pokarmu sond\u0105. Dzieci mog\u0105 j\u0105 sobie wyci\u0105gn\u0105\u0107 i przez to pokarm te\u017c mo\u017ce trafi\u0107 do p\u0142uc.<\/p>\n\n\n\n

    W takich przypadkach podawane s\u0105 antybiotyki, mechaniczne odci\u0105ganie wydzieliny, ale czasami  konieczna jest te\u017c intubacja. I cho\u0107 zach\u0142ystowe zapalenie p\u0142uc jest powa\u017cnym powik\u0142aniem, r\u00f3wnie\u017c ono mo\u017ce by\u0107 skutecznie leczone.<\/p>\n\n\n\n

    Trudno\u015bci w oddychaniu s\u0105 szczeg\u00f3lnie trudne do zaakceptowania dla rodzic\u00f3w, poniewa\u017c oddech jest czym\u015b naturalnym dla cz\u0142owieka. Robimy to nie\u015bwiadomie, odruchowo i trudno nam zrozumie\u0107, \u017ce mo\u017ce by\u0107 inaczej. Trzeba jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce dzisiejsza medycyna jest coraz bardziej skuteczna i potrafi sobie poradzi\u0107 r\u00f3wnie\u017c z niedojrza\u0142o\u015bci\u0105 uk\u0142adu oddechowego wcze\u015bniak\u00f3w. Trzeba tylko na to czasu i wiele cierpliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

    <\/p>\n<\/details>\n\n\n\n

    Uk\u0142ad immunologiczny<\/strong><\/summary>\n
    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    Tygodnie czy miesi\u0105ce sp\u0119dzone na oddziale szpitalnym i zagnie\u017cd\u017cony w g\u0142owie widok malucha w inkubatorze cz\u0119sto sprawiaj\u0105, \u017ce rodzice boj\u0105 si\u0119 ka\u017cdego, nawet najmniejszego przezi\u0119bienia u swojego dziecka. Cz\u0119sto zastanawiaj\u0105 si\u0119 czy odporno\u015b\u0107 wcze\u015bniaka jest taka, jak u innych dzieci, czy to kwestia indywidualna, a mo\u017ce zwi\u0105zana z genami? Tak czy inaczej, warto wiedzie\u0107 kilka rzeczy o uk\u0142adzie immunologicznym wcze\u015bniak\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

    Przede wszystkim uk\u0142ad odporno\u015bciowy wcze\u015bniaka jest kompletny, jednak odmienny, aby jego funkcje dojrza\u0142y potrzeba okre\u015blonego czasu oraz prawid\u0142owej stymulacji. Z regu\u0142y oznacza to niestety, \u017ce wcze\u015bniak jest zdecydowanie bardziej podatny na zaka\u017cenie, zar\u00f3wno w szpitalu jak i potem w domu.<\/p>\n\n\n\n

    Kolejna sprawa jest niedojrza\u0142o\u015bci sk\u0142adaj\u0105cych si\u0119 na odporno\u015b\u0107 (wrodzon\u0105 i nabyt\u0105) element\u00f3w, takich jak sk\u00f3ra, b\u0142ona \u015bluzowa, kwas solny czy bakterie przewodu pokarmowego. To pozwala nam  ochroni\u0107 si\u0119 od wp\u0142ywu \u015brodowiska zewn\u0119trznego. U wcze\u015bniak\u00f3w sk\u00f3ra jest niemal przezroczysta – posiada mniej warstw, kt\u00f3re s\u0105 bardziej przepuszczalne i podatne na urazy. Moja c\u00f3rka dosta\u0142a infekcji poniewa\u017c sk\u00f3ra pod noskiem \u017ale znosi\u0142a nacisk n-cepap, w wyniku czego powsta\u0142a ranka i dosz\u0142o do zaka\u017cenia. Podobnie sprawa si\u0119 ma z b\u0142on\u0105 \u015bluzow\u0105, kt\u00f3ra r\u00f3wnie\u017c produkuje mniej czynnik\u00f3w antyinfekcyjnych. Przez to w\u0142a\u015bnie odporno\u015b\u0107 wrodzona wcze\u015bniak\u00f3w jest ma\u0142o efektywna.<\/p>\n\n\n\n

    Wa\u017cnym czynnikiem, kiedy um\u00f3wimy o odporno\u015bci, s\u0105 r\u00f3wnie\u017c bakterie przewodu pokarmowego. Kolonizacja tego przewodu zachodzi u wcze\u015bniak\u00f3w znacznie wolniej, a poniewa\u017c maluchy przebywaj\u0105 na pocz\u0105tku w szpitalu, to w\u0142a\u015bnie bakterie znajduj\u0105ce si\u0119 na oddziale jako pierwsze znajduj\u0105 si\u0119 w przewodzie pokarmowym. Badania pokazuj\u0105 ca\u0142kiem inny „sk\u0142ad” bakterii przewodu pokarmowego u dzieci donoszonych od wcze\u015bniak\u00f3w i to niezale\u017cnie czy urodzone zosta\u0142y przez CC i SN. Zwi\u0119ksza to podatno\u015b\u0107 wcze\u015bniak\u00f3w na infekcje przewodu pokarmowego i zmniejsza odporno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

    Niezmiernie wa\u017cne jest to, \u017ce kom\u00f3rki uk\u0142adu immunologicznego oraz przeciwcia\u0142a, kt\u00f3rych zadaniem jest ochrona organizmu przed infekcjami potrzebuj\u0105 czasu, aby mog\u0142y by\u0107 aktywowane. To sprawia, \u017ce czas ich reakcji jest wolniejszy. Te informacje mog\u0105 pom\u00f3c rodzicom podj\u0105\u0107 decyzj\u0119 o szczepieniu wcze\u015bniak\u00f3w, kt\u00f3re nie maj\u0105 np. przeciwwskaza\u0144 neurologicznych. Bo skoro uk\u0142ad odporno\u015bciowy potrzebuje nauczy\u0107 si\u0119 odpowiednio reagowa\u0107, to zasadne wydaje si\u0119 wspom\u00f3c go w\u0142a\u015bnie przez podanie szczepionek. T\u0119 decyzj\u0119 jednak ka\u017cdy rodzic podejmuje samodzielnie.<\/p>\n\n\n\n

    M\u00f3wi\u0105c o odporno\u015bci nie bez znaczenia zostaj\u0105 te\u017c choroby, na kt\u00f3re dzieci zapadaj\u0105 jeszcze podczas pobytu w szpitalu lub ju\u017c po wyj\u015bciu, zwane powik\u0142aniami wcze\u015bniaczymi. To r\u00f3wnie\u017c wp\u0142ywa na to, i\u017c statystycznie wcze\u015bniaki w pierwszych dw\u00f3ch latach \u017cycia s\u0105 dwa razy cz\u0119\u015bciej hospitalizowane, ni\u017c dzieci donoszone. A cz\u0119\u015b\u0107 wirus\u00f3w i bakterii jest dla nich du\u017co gro\u017aniejszych ni\u017c dla innych.<\/p>\n\n\n\n

    Oczywi\u015bcie wcze\u015bniak wcze\u015bniakowi nier\u00f3wny. Im wcze\u015bniejszy tydzie\u0144 ci\u0105\u017cy, w kt\u00f3rym zosta\u0142 urodzony, tym wi\u0119ksze prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce uk\u0142ad odporno\u015bciowy b\u0119dzie funkcjonowa\u0142 wolniej. Ale nawet p\u00f3\u017anej wcze\u015bniaki maj\u0105 inaczej funkcjonuj\u0105cy uk\u0142ad immunologiczny ni\u017c dzieci donoszone.<\/p>\n\n\n\n

    Czy wcze\u015bniaki choruj\u0105 inaczej ni\u017c dzieci donoszone? W zasadzie nie, ale na pewno jest kilka czynnik\u00f3w szczeg\u00f3lnie dla nich gro\u017anych. Jednymi z wi\u0119kszych zagro\u017ce\u0144 dla wcze\u015bniak\u00f3w jest wirus RS czyli syncytialny wirus nab\u0142onka oddechowego (o kt\u00f3rym przygotowuj\u0119 oddzielny wpis) oraz krztusiec, kt\u00f3ry ostatnio powr\u00f3ci\u0142 jako choroba, a wcze\u015bniaki s\u0105 przez niego cz\u0119sto hospitalizowane.<\/p>\n\n\n\n

    Rodzice cz\u0119sto zastanawiaj\u0105 si\u0119 jak d\u0142ugo wcze\u015bniaki wymagaj\u0105 szczeg\u00f3lnej opieki pod wzgl\u0119dem odporno\u015bciowym. Lekarze m\u00f3wi\u0105 o dw\u00f3ch pierwszych latach \u017cycia, w kt\u00f3rych nasze dzieci s\u0105 szczeg\u00f3lnie nara\u017cone nawet nie tyle na zachorowania, ale na ci\u0119\u017csze ich przechodzenie. B\u0119d\u0105 dzieci, kt\u00f3re szybciej nabior\u0105 odporno\u015bci i ich uk\u0142ad immunologiczny zacznie szybciej dzia\u0142a\u0107 wydajnie, a b\u0119d\u0105 te\u017c takie kt\u00f3re przez wiele lat b\u0119d\u0105 si\u0119 zmaga\u0142y z tym problemem.<\/p>\n\n\n\n

    Przy dzieciach przedwcze\u015bnie urodzonych jeszcze wi\u0119ksze znaczenie ma zachowanie higieny, ni\u017c u dzieci donoszonych. Kluczowe jest mycie r\u0105k, ale nie nale\u017cy te\u017c popada\u0107 w skrajno\u015bci i pr\u00f3bowa\u0107 tworzy\u0107 \u015brodowiska sterylnego. Nale\u017cy unika\u0107 kontaktu z osobami przezi\u0119bionymi, z infekcjami oraz kontaktu z dymem papierosowym. Jest to wa\u017cne, poniewa\u017c dym papierosowy zwi\u0119ksza u wcze\u015bniaka zagro\u017cenie zachorowania na wszelkie infekcje. Nie wystarczy nie pali\u0107 w domu, ale trzeba wyeliminowa\u0107 wszelkie kontakty z dymem nawet poprzez ubranie.<\/p>\n\n\n\n

    \u017baden z rodzic\u00f3w nie chce, aby jego dziecko chorowa\u0142o, tym bardziej, je\u015bli na pocz\u0105tku swego \u017cycia musia\u0142o o nie walczy\u0107. Warto dba\u0107 o zdrowie, umo\u017cliwia\u0107 uk\u0142adowi immunologicznemu podniesienie efektywno\u015bci. Wa\u017cne jest, aby po prostu zdrowo \u017cy\u0107 i by\u0107 czujnym. Jednak warto przy tym wszystkim pami\u0119ta\u0107 o zdrowym rozs\u0105dku. Nie mo\u017cemy wsz\u0119dzie widzie\u0107 wirus\u00f3w i bakterii oraz ludzi, kt\u00f3rzy chc\u0105 zarazi\u0107 nasze dziecko. Warto znale\u017a\u0107 z\u0142oty \u015brodek, kt\u00f3ry nie zamknie nas w domu, a jednocze\u015bnie pozwoli czu\u0107 si\u0119 bezpiecznie. Jak to zrobi\u0107 przeczytacie w jednym z kolejnych wpis\u00f3w.<\/p>\n<\/details>\n\n\n\n

    Uk\u0142ad moczowy i nerki<\/strong><\/summary>\n
    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    Kiedy rodzice wcze\u015bniak\u00f3w wchodz\u0105 na oddzia\u0142 lub dzwoni\u0105, aby dowiedzie\u0107 si\u0119 o stanie dziecka, cz\u0119sto w\u015br\u00f3d pierwszych pyta\u0144 jest to, czy maluch wypr\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 i zrobi\u0142 siku. Przez pierwsze tygodnie ka\u017cd\u0105 zu\u017cyt\u0105 pieluszk\u0119 wa\u017cy si\u0119 i zapisuje jej zawarto\u015b\u0107. Dla kogo\u015b patrz\u0105cego z boku mo\u017ce wyda\u0107 si\u0119 to \u015bmieszne, ale dzi\u0119ki temu, lekarze wiedz\u0105 ile dziecko „odda\u0142o” p\u0142yn\u00f3w lub ka\u0142u i por\u00f3wnuj\u0105 to z \u017cywieniem, kt\u00f3re zosta\u0142o ustalone. Taka obserwacja pozwala m.in. monitorowa\u0107 prac\u0119 nerek.<\/p>\n\n\n\n

    W brzuchu mamy nerki nie s\u0105 niezb\u0119dne do rozwoju i funkcjonowania dziecka. Nawet dzieci, u kt\u00f3rych s\u0105 one nierozwini\u0119te lub chore mog\u0105 normalnie rozwija\u0107 si\u0119 w \u0142onie. Ich funkcje pe\u0142ni \u0142o\u017cysko. Nerki s\u0105 niezb\u0119dne dopiero po urodzeniu. Nerki u noworodk\u00f3w s\u0105 ni\u017cej po\u0142o\u017cone, ni\u017c u starszych, a k\u0142\u0119buszki nerek s\u0105 bardzo ma\u0142e, poniewa\u017c rozwijaj\u0105 si\u0119 dopiero w dw\u00f3ch ostatnich miesi\u0105cach \u017cycia p\u0142odowego. Kr\u00f3tsze s\u0105 r\u00f3wnie\u017c P\u0119tle Henlego.<\/p>\n\n\n\n

    Je\u015bli wcze\u015bniak rodzi si\u0119 zanim k\u0142\u0119buszki si\u0119 rozwin\u0105, mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 problem np. z filtracj\u0105 krwi i powstawaniem moczu. Przes\u0105czanie k\u0142\u0119buszkowe zale\u017cy od dojrza\u0142o\u015bci noworodka. Co za tym idzie, ma\u0142e przes\u0105czanie u wcze\u015bniak\u00f3w spowodowane jest najprawdopodobniej przez ma\u0142y przep\u0142yw krwi przez nerki oraz ma\u0142\u0105 ilo\u015b\u0107 k\u0142\u0119buszk\u00f3w nerkowych.<\/p>\n\n\n\n

    Wcze\u015bniaki tak jak i noworodki donoszone s\u0105 w stanie rozcie\u0144cza\u0107 sw\u00f3j mocz, ale niski wska\u017anik filtracji k\u0142\u0119buszkowej uniemo\u017cliwia wydzielanie wody, tak szybko jak u doros\u0142ego.<\/p>\n\n\n\n

    Doskonale pami\u0119tam jak moja c\u00f3rka (25tc) w pewnym momencie prawie w og\u00f3le nie robi\u0142a siku przez kilka dni. Obawiali\u015bmy si\u0119 o stan Jej nerek. Na szcz\u0119\u015bcie wdro\u017cono leczenie i po kilku dniach wszystko wr\u00f3ci\u0142o do normy. Ale niestety nie zawsze przychodzi to tak \u0142atwo.<\/p>\n\n\n\n

    Niedojrza\u0142o\u015b\u0107 strukturalna nerek wcze\u015bniak\u00f3w og\u00f3lnie powoduje, \u017ce s\u0105 one du\u017co mniej sprawne ni\u017c u dzieci donoszonych. \u0141\u0105czy si\u0119 to np. ze zdolno\u015bci\u0105 zag\u0119szczania moczu, kt\u00f3ra u wcze\u015bniak\u00f3w jest oczywi\u015bcie mniejsza. To mo\u017ce za\u015b prowadzi\u0107 do zaburze\u0144 gospodarki wodno-elektrolitowej. W\u015br\u00f3d trudno\u015bci mog\u0105 te\u017c pojawi\u0107 si\u0119 zaburzenia w reabsorpcji (czyli wch\u0142aniania zwrotnego) lub wydalania jon\u00f3w H+.<\/p>\n\n\n\n

    Nerki stanowi\u0105 r\u00f3wnie\u017c g\u0142\u00f3wn\u0105 drog\u0119 wydalania sodu. Organizm wcze\u015bniaka wyda\u0142a wi\u0119ksz\u0105 ilo\u015b\u0107 sodu, dlatego te\u017c mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 jego niedobory. Z tego powodu lekarze bardzo mocno monitoruj\u0105 ilo\u015b\u0107 wydalanego moczu.<\/p>\n\n\n\n

    Niedojrza\u0142o\u015b\u0107 strukturalna i funkcjonalna nerek u wcze\u015bniaka mo\u017ce spowodowa\u0107 r\u00f3wnie\u017c upo\u015bledza\u0107 wch\u0142anianie i wydalanie niekt\u00f3rych lek\u00f3w. Co mo\u017ce utrudnia\u0107 stosowanie konkretnego leczenia.<\/p>\n\n\n\n

    W\u015br\u00f3d trudno\u015bci, z jakimi borykaj\u0105 si\u0119 wcze\u015bniaki, mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c pojawi\u0107 si\u0119 zaka\u017cenia uk\u0142adu moczowego. Nasze maluchy s\u0105 na nie bardziej nara\u017cone, ni\u017c dzieci donoszone. Wiele wcze\u015bniak\u00f3w boryka si\u0119 r\u00f3wnie\u017c z wadami wrodzonymi uk\u0142adu moczowego. Ich leczenie jest utrudnione ze wzgl\u0119du na stan dzieci, ich rozmiar i towarzysz\u0105ce powik\u0142ania.<\/p>\n\n\n\n

    Nigdy jednak nie nale\u017cy si\u0119 poddawa\u0107. Dzisiejsza medycyna potrafi pomaga\u0107 nawet najm\u0142odszym. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 problem\u00f3w z uk\u0142adem moczowym i nerkami powinna zosta\u0107 rozwi\u0105zana na etapie pobytu w szpitalu. Jednak cz\u0119\u015b\u0107 dzieci b\u0119dzie musia\u0142a zostawa\u0107 pod sta\u0142\u0105 opiek\u0105 nefrologa.<\/p>\n<\/details>\n\n\n\n

    Wzrok<\/strong><\/summary>\n
    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    Przez wiele lat pokutowa\u0142o przekonanie, \u017ce je\u017celi dziecko le\u017cy w inkubatorze, to na pewno b\u0119dzie mia\u0142o uszkodzony wzrok, a retinopatia (ROP) jawi\u0142a si\u0119 jako co\u015b nie do przej\u015bcia. Obecnie rodzi si\u0119 coraz wi\u0119cej skrajnych i ekstremalnie skrajnych wcze\u015bniak\u00f3w, kt\u00f3re maj\u0105 mas\u0119 urodzeniow\u0105 nawet poni\u017cej 500 g, a co za tym idzie i zagro\u017cenie ROP jest coraz wi\u0119ksze. Ale czy rzeczywi\u015bcie ka\u017cdy wcze\u015bniak musi mie\u0107 problemy ze wzrokiem?<\/p>\n\n\n\n

    Cz\u0119sto rodzice, zw\u0142aszcza kt\u00f3rzy nie maj\u0105 starszych dzieci, widz\u0105c wcze\u015bniaka le\u017c\u0105cego w inkubatorze z zas\u0142oni\u0119tymi oczami obawiaj\u0105 si\u0119, \u017ce mo\u017ce nie widzie\u0107. Przewa\u017cnie jest to jednak ochrona podczas na\u015bwietle\u0144 koniecznych do zwalczenia \u017c\u00f3\u0142taczki. Nie jest to ochrona przed tlenem, kt\u00f3ry ma zniszczy\u0107 wzrok dziecka.<\/p>\n\n\n\n

    Cho\u0107 dzi\u015b tlenoterapia wesz\u0142a na zupe\u0142nie inny poziom, nadal panuje przed ni\u0105 strach. Ratuje ona \u017cycie, ale jak ju\u017c wspomnia\u0142am w przypadku dysplazji oskrzelowo – p\u0142ucnej ma swoje konsekwencje. Obecnie dzi\u0119ki mo\u017cliwo\u015bci stosowania r\u00f3\u017cnych technik oraz dok\u0142adno\u015bci podawania tlenu lekarze kontroluj\u0105 jej wp\u0142yw na rozw\u00f3j ROP.<\/p>\n\n\n\n

    Czym wi\u0119c jest retinopatia wcze\u015bniacza? Najpro\u015bciej m\u00f3wi\u0105c jest to choroba niedojrza\u0142ej siatk\u00f3wki. Zwi\u0105zana jest z nieprawid\u0142owym procesem unaczynienia, kt\u00f3remu towarzyszy rozrost tkanki \u0142\u0105cznej. Prowadzi on do powstania patologicznych proliferacji naczyniowo – w\u0142\u00f3knistych w siatk\u00f3wce i ciele szklistym oka. Mo\u017ce to prowadzi\u0107 do os\u0142abienia lub utraty ostro\u015bci wzroku. Retinopatia dotyka oko\u0142o 20% wcze\u015bniak\u00f3w. W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w (ok 90%) ROP nie wymaga leczenia, poniewa\u017c si\u0119 zatrzymuje lub ust\u0119puje. U pozosta\u0142ych maluch\u00f3w trzeba jednak dzia\u0142a\u0107.<\/p>\n\n\n\n

    Do przyczyn retinopatii zalicza si\u0119 nisk\u0105 mas\u0119 urodzeniow\u0105 oraz wczesny tydzie\u0144 ci\u0105\u017cy, w kt\u00f3rym rodzi si\u0119 dziecko. Poniewa\u017c proces dojrzewania naczy\u0144 siatk\u00f3wki u noworodka trwa jeszcze po porodzie, nic dziwnego, \u017ce u wcze\u015bniacza siatk\u00f3wka jest jeszcze nieukszta\u0142towana.<\/p>\n\n\n\n

    Wcze\u015bniaki urodzone przez 32tc i wa\u017c\u0105ce poni\u017cej 1800 g s\u0105 pod baczn\u0105 obserwacj\u0105 w kierunku ROP. Badane s\u0105 w 4, 8 i 12 tygodniu urodzeniowym, a nast\u0119pnie oko\u0142o roku i przed p\u00f3j\u015bciem do szko\u0142y. Konsekwencje retinopatii mog\u0105 ujawni\u0107 si\u0119 w p\u00f3\u017aniejszym czasie. Retinopatia daje gorszy przebieg innym powik\u0142aniom wcze\u015bniaczymi typu wady refrakcji, np. astygmatyzm czy kr\u00f3tkowzroczno\u015b\u0107, p\u00f3\u017ane odwarstwienia siatk\u00f3wki lub zez.<\/p>\n\n\n\n

    Informacja o retinopatii jest dla rodzic\u00f3w bardzo ci\u0119\u017cka, zw\u0142aszcza, \u017ce na pierwszym czy drugim badaniu mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119  wszystko dobrze, a dopiero na  trzecim uwidoczniaj\u0105 si\u0119 problemy. Czasami w ci\u0105gu kilku dni zapada decyzja o podj\u0119ciu leczenia. Znam ten strach, bo moja c\u00f3reczka (25tc) musia\u0142a by\u0107 poddana laseroterapii. Zabieg by\u0142 pod narkoz\u0105, jeszcze w czasie pobytu na OIOM -ie. Na szcz\u0119\u015bcie wszystko si\u0119 uda\u0142o, badania kontrolne r\u00f3wnie\u017c. Dopiero w wieku 4,5 roku podj\u0119to  decyzj\u0119 o konieczno\u015bci noszenia okular\u00f3w ze wzgl\u0119du na niewielki astygmatyzm, ale w naszej rodzinie by\u0142o on obecny ju\u017c wcze\u015bniej, wi\u0119c nie by\u0142 zaskoczeniem.<\/p>\n\n\n\n

    Wczesne wykrycie ROP i szybka interwencja lekarzy jest w stanie zapobiec nieodwracalnym uszkodzeniom oczu i uratowa\u0107 wzrok malucha. W Polsce stosuje si\u0119 leczenie na poziomie \u015bwiatowym. I cho\u0107 specjalist\u00f3w mog\u0142oby by\u0107 wi\u0119cej, s\u0105 Oni dobrze przygotowani do walki z retinopati\u0105. Najtrudniejsze jest uchwycenie najbardziej optymalnego momentu, kiedy ROP jest ju\u017c problemem. Wykonanie badania dziecku w inkubatorze, cz\u0119sto na wspomaganiu tlenowym jest niezmiernie trudne… i niestety nieprzyjemne dla malucha. Po takim badaniu jest ono cz\u0119sto „nieswoje”.<\/p>\n\n\n\n

    Leczenie ROP to obecnie przede wszystkim laseroterapia, czyli niszczenie laserem nieprawid\u0142owej cz\u0119\u015bci siatk\u00f3wki. Metoda ta jest znacznie bezpieczniejsza i skuteczniejsza, ni\u017c stosowana wcze\u015bniej krioterapia, cho\u0107 czasami si\u0119 jeszcze do niej wraca przy najmniejszych dzieciach. Je\u015bli obydwie metody okazuj\u0105 si\u0119 nieskuteczne w zatrzymaniu procesu odwarstwienia siatk\u00f3wki, mo\u017cna zastosowa\u0107 zabieg chirurgiczny.<\/p>\n\n\n\n

    W zwi\u0105zku z tym, \u017ce rodz\u0105 si\u0119 coraz mniejsze dzieci ju\u017c w 22, 23 czy 24 tc naukowcy wykryli nowy rodzaj retinopatii tzw. piorunuj\u0105c\u0105 posta\u0107 tyln\u0105. Patologiczne zmiany naczyniowe ograniczaj\u0105 si\u0119 do tylnej cz\u0119\u015bci oka. Tam znajduje si\u0119 nerw wzrokowy i okolica siatk\u00f3wki odpowiedzialna za dobre widzenie. Ten rodzaj ROP jest du\u017co trudniejszy do leczenia i niestety cz\u0119\u015bciej ko\u0144czy si\u0119 niepowodzeniem. Stosuje si\u0119 wtedy cz\u0119sto preparat hamuj\u0105cy wzrost naczy\u0144. Jest stosowany miejscowo w iniekcji i rezultaty s\u0105 naprawd\u0119 dobre u wi\u0119kszo\u015bci najm\u0142odszych wcze\u015bniak\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

    Cho\u0107 retinopatia wcze\u015bniacza mo\u017ce mie\u0107 powa\u017cne konsekwencje, trzeba by\u0107 dobrej my\u015bli. Nie dotyczy ona wi\u0119kszo\u015bci wcze\u015bniak\u00f3w, a nawet je\u015bli wst\u0105pi, s\u0105 sprawdzone sposoby na jej leczenie. Oczywi\u015bcie u cz\u0119\u015bci dzieci powik\u0142ania mog\u0105 by\u0107 r\u00f3\u017cne, ale trzeba wierzy\u0107, \u017ce b\u0119dzie dobrze.<\/p>\n\n\n\n

    Innym problemem zwi\u0105zanym ze wzrokiem mog\u0105 by\u0107 korowe uszkodzenia widzenia, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 powik\u0142aniem np. po wylewach, niedotlenieniu czy niedokrwieniu. Nie s\u0105 zwi\u0105zane z uszkodzeniem ga\u0142ki ocznej, ale dalszymi elementami uk\u0142adu wzrokowego. Problem polega na przetwarzaniu obrazu, kt\u00f3ry dociera do m\u00f3zgu. CVI (Cortical Visual Impairment) diagnozowany jest przewa\u017cnie ju\u017c po opuszczeniu przez dziecko szpitala. Objawy cz\u0119sto s\u0105 widoczne w p\u00f3\u017aniejszym czasie, kiedy rodzic mo\u017ce przez ca\u0142y czas obserwowa\u0107 dziecko. Do diagnozy wykorzystuje si\u0119 rezonans magnetyczny. Wi\u0119cej o CVI b\u0119dziecie mogli przeczyta\u0107 w dalszej serii cyklu, kiedy przejd\u0119 do opisywania poszczeg\u00f3lnych powik\u0142a\u0144 diagnozowanych po wyj\u015bciu ze szpitala.<\/p>\n<\/details>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Organizm wcze\u015bniaka Organizm wcze\u015bniaka jest niezwykle delikatny i wci\u0105\u017c intensywnie si\u0119 rozwija, dlatego wymaga szczeg\u00f3lnej uwagi i zrozumienia. W tej cz\u0119\u015bci znajdziesz przyst\u0119pnie wyja\u015bnione informacje o funkcjonowaniu poszczeg\u00f3lnych uk\u0142ad\u00f3w w ciele dziecka. Omawiamy m.in. uk\u0142ad nerwowy, pokarmowy, krwiono\u015bny, ruchu, oddechowy, immunologiczny oraz moczowy i nerki, a tak\u017ce rozw\u00f3j wzroku \u2013 wszystko po to, by pom\u00f3c […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"parent":244,"menu_order":4,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_crdt_document":"","_kadence_starter_templates_imported_post":false,"footnotes":""},"class_list":["post-637","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/maliwojownicy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/637","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/maliwojownicy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/maliwojownicy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/maliwojownicy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/maliwojownicy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=637"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/maliwojownicy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/637\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2377,"href":"https:\/\/maliwojownicy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/637\/revisions\/2377"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/maliwojownicy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/244"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/maliwojownicy.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=637"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}